Redengevende omschrijving (publiek)Het voormalige politiebureau met vier bovenwoningen staat in de zuidwestgevel van het Leidseplein, alwaar het met zijn forse volume uittorent boven de naastgelegen panden. Wegens de ligging aan het plein en het forse volume heeft het pand een aanmerkelijke situationele waarde en een beeldbepalend karakter. Het Leidseplein was in de zeventiende-eeuwse aanleg gepland als entree tot de stad, vandaar dat hier vanouds een politiebureau gevestigd was vlakbij de Leidsepoort. Heden is het echter een druk horeca-plein, en in het gebouw is dan ook een etablissement gevestigd in het souterrain en de begane grond (sinds de late twintigste eeuw), met woningen op de drie verdiepingen en de zolder. Het gebouw werd in 1900 ontworpen door de Dienst der Publieke Werken, mogelijk door Jost van Genet, als politiebureau nr.14 met twee afzonderlijke bovenwoningen, wat het gebouw cultuurhistorisch van belang maakt. Het gebouw heeft een rechthoekige plattegrond, met halverwege de blinde zijgevels inhammen voor lichthoven, die heden zijn dichtgezet met glazen puien. Het afgeplatte schilddak is gedekt met leien. De gevels zijn opgetrokken in rode baksteen, maar in de symmetrische voorgevel is er gul gebruik gemaakt van hardsteen: de hele begane grond-gevel en daarboven elementen zoals lekdorpels, lateien, consoles en gevelbekroningen. De pui is heden aan de buitenkant vrijwel geheel afgedekt door een brede glazen erker, die sterk ontsierend werkt. Ter weerszijden zijn echter nog ingangen tot de bovenwoningen vrijgelaten, met authentieke houten deuren en daarboven ornamentele tegeltableaus in art nouveau-stijl met huisnummers. Binnen de erker is de gevel deels gewijzigd, met andere venstervullingen, maar daarboven is deze geheel in authentieke staat. De geveI is in vijf verticale delen geleed, met drie 'normale' vensterassen en daartussen twee assen met gebogen houten erkers op de eerste en tweede verdieping net fraaie siersmeedijzeren hekken op de tweede verdieping en bij het balkon bovenop. De hardstenen tussenstijlen van de deurpartijen naar de balkons gaan op fraaie wijze over in de horizontale hardstenen gevelband. Hierboven markeren doorgestoken klokgevels met uitgemetselde bekroning de twee verbijzonderde gevelassen. De gevel is uitgevoerd in een mengstijl van rationalisme en art nouveau. Bijzondere elementen zijn nog de tegeltableaus middenop de eerste verdieping met de tekst 'Politiebureau No.14', en onderin de topgevels met de tekst 'ANNO' '1900'. Het pand is architectuurhistorisch van belang vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp, met een zorgvuldig evenwicht tussen de gevelcompositie en de detaillering, die tot op heden goed geconserveerd is.
Bronnen
Archief Bureau Monumenten en Archeologie Amsterdam
Gemeentearchief Amsterdam, Beeldbank