Mist er informatie, is de informatie niet juist of wilt u een anonimisering verzoek doen? Laat het ons weten: Onjuiste informatie melden
Monument
Tuinstraat 166-172
Nummer
215026
Naam
-
Status
Gemeentelijk monument
Type
Pand
Architect ontwerp
Smitt, P.
Opdrachtgever bouw
NV Woningmaatschappij Oud Amsterdam
Bouwjaar start bouwperiode
1895
Oorspronkelijke functie
Gebouwen, woonhuizen
Identificerende sleutel
6d6a9fbe-ea5e-40a4-a043-253d26b4143e
Beschrijving
-
Redengevende omschrijving (publiek)
Wooncomplex, bestaande uit kleine etagewoningen over vier bouwlagen, dat in 1895 en 1896 in twee fasen werd gerealiseerd ter plekke van oudere bouwvallige woningen, die hiervoor werden gesloopt. De bebouwing kwam tot stand ter verbetering van de volkshuisvesting in de Jordaan en werd beheerd door de woningopzichteres Johanna ter Meulen, die de woningen bestierde volgens het Engelse idee van Octavia Hill. Opdrachtgever was de suikerraffinadeur W. Spakler. De activiteiten waren ondergebracht in de NV Woningmaatschappij Oud Amsterdam. Ontwerper was architect P. Smitt, die ook andere woningcomplexen in de Tuinstraat heeft getekend. Het complex bezit een opvallende bouwmassa en bestaat uit twee naast elkaar geplaatste H-vormige blokken, waarvan de evenwijdig aan elkaar gelegen vleugels telkens in het midden door een smal verbindingslid zijn gekoppeld. Hierdoor was het mogelijk de achter elkaar gelegen woningen in twee gevels van vensteropeningen en dus lichttoetreding te voorzien. Het geheel telt vier bouwlagen, met op de aan de straat gelegen bouwdelen een kapverdieping onder een afgeplat zadeldak, gedekt met gesmoorde kruispannen. Op het voorschild staan dakkapellen met markante bakstenen tuitgeveltjes of rijk geprofileerde houten lijsten en timpaantjes.
Het karakter van de breed opgezette bakstenen voorgevel wordt voornamelijk bepaald door de reeksen sobere vensteropeningen, die bijna allemaal van nieuwe invullingen zijn voorzien. In een enkel venster in de eerste bouwlaag zit nog een origineel T-schuifraam. Dat het gebouw in twee fasen is gerealiseerd is te zien aan de afwijkende details van ingangen, vensterbogen (segmentbogen of strekken) en dakkapellen. Op de aansluiting van beide gevels is een bijzondere gevelsteen aangebracht ter herinnering aan de in 1937 overleden Johanna ter Meulen. Het rechter deel is het oudst (1895) en bezit een symmetrische voorgevelindeling met centraal een ingangspartij met harstenen omlijsting en een curieus, door een bakstenen korfboog omkaderd boogveld met het bouwjaar 1895. De vergelijkbare entree van het linker bouwdeel, eveneens centraal in de gevel geplaatst, bevat het jaartal 1896. De deurpartijen zijn nieuw.
De vele geornamenteerde gietijzeren ankers vormen karakteristieke accenten in de sobere muurvlakken, evenals de bakstenen lisenen, de hardstenen waterlijsten en de in blauwe baksteen uitgevoerde speklagen ter hoogte van de vensterdorpels.
Het pand is door zijn omvang en markante historische voorgevel een opvallend element in straatbeeld van de Tuinstraat. Het is van architectuurhistorische belang vanwege de esthetische kwaliteiten van het ontwerp en als typerend en in zijn hoofdvorm gaaf voorbeeld van gestapelde arbeiderswoningbouw uit de periode rond 1900. Daarnaast is het complex vooral van cultuurhistorische waarde vanwege de oorspronkelijke functie en ontstaansgeschiedenis. Het is een typisch, laat voorbeeld van particuliere filantropische woningbouw uit de negentiende eeuw.
Bronnen
Gemeentearchief Amsterdam, Beeldbank en Pandenarchief
De Redengevende omschrijving kan aanvullende informatie bevatten, afhankelijk van uw rol en bevoegdheden als gemeentelijk medewerker. en te controleren of u toegang heeft tot deze extra informatie.